آزمایش های دوران بارداری (۲)؛ آزمایش غربالگری سه ماهه دوم

آزمایش غربالگری
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram

آزمایش غربالگری سه ماهه دوم شامل چند آزمایش خون با نام شاخص‌های چندگانه (Multiple Markers) می‌شود. این شاخص‌ها اطلاعات مربوط به خطر حمل جنین مبتلا به اختلال ژنتیکی یا نقص مادرزادی را در اختیار می‌گذارند. فرایند غربالگری با گرفتن خون از مادر بین هفته ١۵ تا ٢٠ بارداری انجام می‌گیرد (هفته ١۶ تا ١٨ ایده‌آل‌ترین زمان است). شاخص‌های چندگانه عبارتند از:

آزمایش آلفا فتوپروتئین (Alpha-fetoprotein). این آزمایش خون سطح آلفا فیتوپروتئین (AFP) موجود در خون مادر را در بارداری اندازه می‌گیرد. AFP پروتئینی است که معمولاً توسط کبد جنین ترشح می‌شود و در مایعی که جنین را احاطه کرده (مایع آمونیوتیک) حضور دارد که از جفت عبور می‌کند و وارد خون مادر می‌شود. به آزمایش خون آلفا پروتئین، MSAF (سطح سرمی آلفا فیتوپروتئین مادری) نیز می‌گویند.

مقدار غیرطبیعی AFP نشانگر موارد زیر می‌باشد:

نقص لوله عصبی (ONTD) مانند اسپینابیفیدا (spina bifida)
سندرم داون
دیگر اختلالات کروموزومی
نقص در دیواره شکم جنین
دو قلو. بیش از یک جنین در حال ترشح پروتئین است
محاسبه غلط زمان بارداری، چرا که میزان این پروتئین در طول بارداری متفاوت است

hCG. گنادوتروپین مزمن انسان (هورمونی که توسط جفت تولید می‌شود).
استریول (Estriol). هورمونی که توسط جفت تولید می‌شود.
اینهیبین (Inhibin). هورمونی که توسط جفت تولید می‌شود.

نتایج غیر طبیعی آزمایش AFP و دیگر شاخص‌ها به این معنی است که باید آزمایش‌های بیشتری انجام شود. معمولاً یک سونوگرافی جهت تایید زمان بارداری و همچنین بررسی ستون فقرات و دیگر اندام‌های جنین برای وجود نقص انجام می‌گیرد. یک تست آمنیوسنتز نیز برای تشخیص دقیق ممکن است لازم شود.

آزمایش غربالگری چندگانه، تشخیصی نیست.

آزمایش غربالگری چندگانه، تشخیصی نیست. این به این معناست که به طور ١٠٠ درصد دقیق و بی خطا نیست و فقط یک آزمایش غربالگری است جهت تعیین اینکه چه افرادی نیازمند آزمایش‌های بیشتر در بارداری هستند. ممکن است جواب‌های خطای-مثبت بدست آید که نشان دهد جنین مشکل دارد در حالی که در واقع سالم است یا جواب‌های خطای-منفی که نشان دهنده طبیعی بودن آزمایش است در حالی که جنین دارای اختلال سلامتی است.

هنگامی که مادر آزمایش‌های غربالگری سه ماهه اول و سه ماهه دوم را انجام داده باشد، قابلیت شناسایی نابهنجاری خیلی بیشتر از وقتی است که تنها غربالگری یک دوره در نظر گرفته شود. بیشتر موارد سندرم دان با استفاده از آزمایش‌های غربالگری سه ماهه اول و دوم قابل شناسایی هستند.

یک آزمایش دیگر با نام DNA آزاد جنینی (cell-free DNA) که معمولاً در سه ماهه اول باید انجام گیرد نیز قابل استفاده است. این آزمایش قادر است بعضی از نابهنجاری‌هایی که آزمایش شاخص‌های چندگانه نتوانسته تشخیص دهد را شناسایی کند.

منبع

منبع این مطلب، رفرنس معتبر پزشکی UpToDate می باشد.

مامانیا یه راهکار هوشمند برای خود مراقبتیه که به شما کمک میکنه قند خونتون رو در حدفاصل ویزیت های مراقبت بارداری دقیق تحت نظر بگیرید و قند خون بالا رو بموقع تشخیص بدید و درمان کنید.

سخ